Noże Higo no Kami, pażdziernik 2015

 


 Noże Higo no Kami

Na przełomie XIX i XX wieku Japończycy skonstruowali mały podręczny nożyk który nazwali Higo no Kami. Szczyt popularności tego nożyka przypadł na lata 30-e i 40-e XX wieku. Prawie każdy Japończyk bardzo lubi mieć przy sobie taki mały nożyk. W owym czasie chodziło jednak o to, by był możliwie jak najprostszy i tani. Higo no Kami były produkowane w milionach egzemplarzy, jak również eksportowane np. do USA. Z czasem, kiedy społeczeństwo japońskie zaczęło się bogacić, popularność zaczęły zdobywać noże coraz droższe, coraz bardziej skomplikowane, często z wieloma ostrzami, chociaż praktycznie było używane tylko jedno ostrze. Ten nóż nie ma żadnych sprężyn, zapadek, skomplikowanych mechanizmów. Ma po prostu jedno ostrze, które jest chowane w rękojeści. Do usztywnienia ostrza służy wydłużony pałąk na ostrzu i to całkowicie wystarcza. Od kilku lat widać jak wraca autentyczna moda na tę konstrukcję. Poprzednie tanie wersje zadawalały się rękojeścią z aluminium, a i stal na ostrze nie była najwyższego gatunku. Dzisiaj to zupełnie coś innego. Konstrukcję Higo no Kami wykonują mistrzowie o bardzo cenionych nazwiskach. Tak jest w przypadku prezentowanych tutaj nożyków. Zostały wykonane przez jednego z najbardziej cenionych mistrzów Takeshi Saji (patrz album „Noże japońskie”, wydawnictwo BELLONA, wydanie 2006 r.). Noże Higo no Kami wykonuje on w wersji „custom”, czyli wszystko jest wykonane ręcznie, łącznie z materiałem. Jest on autorem unikatowej technologii polegającej na przekuwaniu stali z miedzią i mosiądzem. Zarówno na klindze, jak i na rękojeści powstają piękne wzory zmieszanych materiałów, a każdy nóż ma inny, niepowtarzalny wzór. Jak przystało na noże „custom” („wykonane na zamówienie”) każdy nóż jest sygnowany nazwiskiem Saji-sana. Właśnie te noże, w wykonaniu Takeshi Saji, osiągają szczyt popularności w Japonii. Zamówienia są składane z rocznym wyprzedzeniem i chętnych stale przybywa. Stosowanie tak drogich materiałów oraz skomplikowane ręczne wykonanie nie pozwala na stwierdzenie, że te noże są tanie. Są nawet bardzo drogie, chociaż wszystko jest relatywne. Japończycy zarabiając ca dziewięć razy więcej niż Polacy, na ceny nie narzekają, i stają do kolejki. Bardziej im zależy na jakości i oryginalności przedmiotu, które mają stale przy sobie. Prezentowane tutaj wersje mają długość ostrza 6 i 8 cm. Oba noże mają również skórzane pochwy: krótsza wersja do zawieszenia na szlufce spodni, dłuższa wersja w pochwie na pas spodni. Noże typu „custom” to najwyższa półka rękodzielnictwa, gdzie nawet mini-noże mają ceny sięgające nawet kilku tysięcy dolarów. W takich nożach liczy się projekt, materiał, inwencja artysty, perfekcyjne wykonanie. To nie przedmiot, który jest niezastąpiony. To przedmiot, który jest symbolem, oznaką statusu właściciela i nieustanną przyjemnością płynącą z jego posiadania. Gdyby nie takie podejście nie byłoby posiadaczy wiecznych piór Montblanc, teczek Louis Vitton czy zegarków Patek. Taki jest ten mały, skromny po japońsku, nożyk. Krótszy kosztuje 800 zl, dłuższy 900 zł. Pochodzą z mojej prywatnej kolekcji. Saji-san produkuje swoje noże w taki sposób, że nie ma w Japonii żadnego naśladowcy. Natomiast konstrukcja Higo no Kami zaczyna być stosowana obecnie przez co najmniej kilkudziesięciu producentów noży. Dlatego ostatnie zdjęcie prezentuje wersję Higo no Kami innego producenta, która nie jest na sprzedaż, ale pokazuje z jakimi wersjami można się spotkać.

 IMGP8042

IMGP8045

 b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8046.jpg

 

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8047.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8048.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8049.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8050.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8051.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8053.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8055.jpg

b_450_338_16777215_00_images_stories_TRESC_ARTYKULY_Higo_no_Kami_IMGP8056_(600_x_450).jpg

Henryk Socha